Регионот каде што ќе се реализира проектот?
Југозападен плански регион, Општина Кичево – пет училишни објекти во четири основни училишта на подрачјето на град Кичево.
Целна група: Кому ќе му помогне проектот?
Главна целна група се ученичките, првенствено од петто до деветто одделение, кои посетуваат настава во пет училишни објекти на четири основни училишта во Кичево. Во опфатените училишта учат вкупно околу 2.650 ученици од прво до деветто одделение, а според пропорционалната проценка, околу 700–750 ученички од петто до деветто одделение ќе бидат потенцијални директни кориснички на бесплатните менструални производи и едукативните содржини. Точниот број на ученички по одделение и училиштен објект ќе биде потврден во координација со училиштата пред почетокот на активностите. Проектот особено ќе им помогне на девојчињата од семејства во социјален ризик, рурални средини и различни етнички и јазични заедници, кои може да се соочуваат со ограничен пристап до производи за менструална хигиена, недоволно информации или менструална стигма. Бесплатните производи ќе бидат достапни за сите ученички без потреба да докажуваат социјален или друг статус, со што ќе се обезбеди дискретен пристап без етикетирање и дискриминација. Посредна корист ќе имаат и другите ученици, наставниот и стручниот кадар, родителите и целата училишна заедница преку подобрена информираност, намалување на предрасудите и создавање побезбедна, поинклузивна и поподдржувачка училишна средина.
Кој може да учествува во проектот?
Во проектот ќе можат да учествуваат ученички и ученици од опфатените основни училишта, наставници, стручни служби, родители, млади и други заинтересирани граѓани од локалната заедница. Ученичките ќе учествуваат во едукативни работилници за менструално здравје, хигиена, самодоверба, митови и факти и справување со стигмата. Во соодветно приспособени активности ќе бидат вклучени и момчињата, со цел да се поттикнат разбирањето, почитувањето и меѓусебната поддршка. Наставниците, стручните служби и родителите ќе можат да учествуваат во информативни средби и активности за поддршка на учениците. Младите и заинтересираните граѓани ќе можат да се вклучат како волонтери во подготовката на училишните катчиња, информативните материјали и јавната кампања. Учеството на малолетните лица ќе се организира преку училиштата, во безбедна средина и согласно правилата за заштита на децата и личните податоци.
Дали може волонтери да се ангажираат во проектот? Доколку да, како?
Да. Волонтерскиот ангажман е важен и задолжителен дел од проектот. Ќе бидат вклучени најмалку 20 млади и граѓани волонтери, со можност за дополнително вклучување на заинтересирани лица и волонтери од dm. Волонтерите ќе учествуваат во подготовката на почетните пакети со менструални производи, уредувањето и означувањето на училишните катчиња, организациската и логистичката поддршка при едукативните работилници, подготовката и распределбата на информативните материјали и реализацијата на јавната кампања за солидарност, достоинство и намалување на менструалната стигма. Тие ќе можат да помогнат и при периодичните акции за дополнување на диспанзерите, во координација со проектниот тим и назначените училишни лица. Волонтерите нема да собираат лични или чувствителни податоци, ниту ќе ја следат индивидуалната употреба на производите. Сите активности ќе се реализираат под координација на „Саншајн Кидс“ и училиштата. Волонтерскиот ангажман ќе биде доброволен, без финансиски надомест, а придонесот ќе се евидентира преку бројот на вклучени волонтери, реализирани активности и волонтерски часови.
Кои цели треба да се постигнат со проектот?
Општата цел на проектот е да се унапредат менструалното здравје, достоинството, социјалната еднаквост и непреченото учество во образованието на ученичките од основните училишта во Кичево, преку обезбедување бесплатни менструални производи, точни и разбирливи информации и поддржувачка училишна средина без стигма и дискриминација. Конкретните цели на проектот се: 1. Да се обезбеди бесплатен, дискретен и континуиран пристап до производи за менструална хигиена преку поставување осум нови диспанзери во пет училишни објекти на четири основни училишта во Кичево и нивно редовно дополнување во текот на учебната 2026/2027 година. 2. Да се зголемат знаењата и практичните вештини на ученичките за менструалниот циклус, правилната хигиена, грижата за себе, справувањето со болка и непријатност, митовите и фактите и правото на достоинствено учество во образованието, преку реализација на десет возрастно приспособени едукативни работилници. Најмалку 70% од учесничките се очекува да покажат подобрување на знаењата, мерено преку кратки анонимни прашалници пред и по активностите. Истовремено, преку пет училишни ориентациски средби, по една во секој училиштен објект, ќе се зајакнат капацитетите на училишните координатори и стручните служби за управување со диспанзерите, следење на залихите и обезбедување соодветна поддршка за ученичките. 3. Да се намалат срамот, предрасудите и менструалната стигма во училишната средина преку вклучување на ученички, ученици, наставници, стручни служби и родители во соодветно приспособени информативни и едукативни активности. Проектот ќе го промовира разбирањето дека менструалното здравје не е исклучиво приватен проблем на девојчињата, туку прашање на здравје, достоинство, еднаквост и заедничка одговорност. 4. Да се обезбеди еднаков пристап до информации и поддршка за ученички од различни етнички, јазични, социјални и територијални средини. Клучните информативни материјали и означувањето на училишните катчиња ќе бидат достапни на македонски, албански и турски јазик, а бесплатните производи ќе можат да ги користат сите ученички без докажување социјален статус и без етикетирање. 5. Да се поттикнат солидарноста, граѓанското учество и волонтерската култура преку ангажирање најмалку 20 млади и граѓани волонтери во подготовката на почетните пакети, уредувањето на училишните катчиња, логистичката поддршка на работилниците, распределбата на информативни материјали и реализацијата на кампањата за менструално достоинство. 6. Да се воспостави функционален и одржлив училиштен модел за менструална поддршка преку назначување одговорни лица во училишните објекти, воведување едноставен систем за следење на потребите и дополнувањето на диспанзерите и користење на добиените податоци за понатамошно институционално застапување. 7. Да се придонесе кон долгорочна институционална одржливост преку продолжување на дијалогот со Општина Кичево и образовните институции за обезбедување редовни буџетски средства за дополнување на диспанзерите и постепено проширување на моделот во други училишта. Со постигнувањето на овие цели, проектот треба да придонесе ниту една ученичка да не ја напушта или пропушта наставата, да не се чувствува засрамено или исклучено и да не остане без неопходен менструален производ за време на престојот во училиште.
